Sức khỏe người cao tuổi thường suy giảm cả về thể chất và tinh thần theo thời gian, đặc biệt với những người mắc bệnh lý mãn tính như huyết áp, tim mạch, tiểu đường,... Do đó, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại nhà đúng cách giúp phòng ngừa bệnh tật và nâng cao chất lượng sống. Hãy cùng tham khảo 10 cách chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại nhà được HQ Lifecare tổng hợp.
1. Xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp cho người cao tuổi
Khi tuổi tăng cao, hệ tiêu hóa của người cao tuổi thường gặp vấn đề như khó hấp thụ dinh dưỡng, trào ngược dạ dày, viêm loét dạ dày tá trạng, rối loạn tiêu hóa, hội chứng ruột kích thích,... Nguyên nhân là do hệ tiêu hóa suy giảm chức năng, chế độ dinh dưỡng thiếu phù hợp, giảm vận động, uống ít nước, tác dụng phụ của thuốc,...
Chính vì vậy, chế độ dinh dưỡng phù hợp, đủ chất đủ lượng là điều yếu tố quan trọng. Người cao tuổi nên ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu, dễ hấp thụ, rau xanh, trái cây, giảm đường, muối, chất béo bão hòa,... Ngoài ra, nên chia nhỏ bữa ăn, chế biến thức ăn mềm, nấu kỹ để phù hợp với hàm răng yếu và hệ tiêu hóa của người cao tuổi. Không nên ăn quá no, đặc biệt là vào buổi tối và nên nghỉ ngơi, đi lại nhẹ nhàng sau 30 phút khi ăn nhằm giúp hệ tiêu hóa dễ tiêu. Việc bổ sung đủ nước có tác dụng lớn trong việc tiêu hóa, đào thải chất cặn bã. Nên uống đủ nước 1,5 - 2 lít nước/ngày, bổ sung nước thường xuyên dù chưa khát.
2. Theo dõi sức khỏe
Việc theo dõi các chỉ số sức khỏe như huyết áp, nhịp tim, đường huyết,... sẽ giúp phát hiện sớm bệnh thường gặp ở người cao tuổi như đột quỵ tim mạch, tiểu đường,... Khi các chỉ số sức khỏe ổn định, người cao tuổi sẽ cảm thấy yên tâm, giảm gánh nặng năng chăm sóc cho gia đình.
3. Khuyến khích, hỗ trợ vận động
Vận động phù hợp giúp cơ thể phòng tránh thoái hóa và bệnh tật. Các bài tập thể dục buổi sáng, dưỡng sinh, đi bộ, bơi,... sẽ tăng cường sức khỏe với hệ tuần hoàn, giãn cơ. Cần lưu ý cường độ tập luyện phù hợp, lựa chọn các bài tập vận động nhẹ nhàng, duy trì bài tập đều đặc. Tránh tập luyện quá sức, cần có nhân viên chăm sóc hỗ trợ đảm bảo bài tập đúng, tránh bị thương khi tập sai.
4. Phòng tránh ngã, tai nạn
Nguyên nhân hàng đầu gây ra chấn thương nghiêm trọng cho người cao tuổi là té ngã. Người cao tuổi khi bị té ngã dẫn đến gãy xương, suy giảm khả năng vận động, chấn thương sọ não. Vì vậy, đối với gia đình có người cao tuổi cần người giám sát, chăm sóc để phòng ngừa té ngã trong sinh hoạt hàng ngày. Tại các khu vực thường xuyên di chuyển nên lắp đặt các vật liệu chống trơn trượt, thông thoáng, không đặt quá nhiều đồ vật trong nhà. Cùng với đó, cần đảm bảo ánh sáng vào ban đêm ở khu vực phòng ngủ, hành lang, nhà vệ sinh giúp người cao tuổi quan sát hơn khi di chuyển.
5. Giữ tinh thần vui vẻ
Người cao tuổi rất cần sự quan tâm, yêu thương của người thân, con cháu trong gia đình. Sức khỏe tinh thần có vai trò quan trọng không kém sức khỏe thể chất. Tinh thần tích cực là liều thuốc hiệu quả giúp người cao tuổi giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, stress. Người thân nên thường xuyên trò chuyện vui vẻ, hỏi han ân cần để ông bà, cha mẹ cảm thấy được gần gũi, quan tâm. Khuyến khích tham gia sinh hoạt cộng đồng, gặp gỡ bạn bè, không nên trách mắng, nói nặng lời làm ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý người cao tuổi.
6. Đảm bảo giấc ngủ
Đa số người cao tuổi gặp rối loạn giấc ngủ. Nguyên nhân có thể từ bệnh lý, suy nghĩ nhiều, hoặc do tế bào não bị thoái hóa, mất dần khi tuổi cao. Để giấc ngủ người cao tuổi được đảm bảo giấc ngủ cần ngủ đúng giờ, không thức quá khuya, tránh uống trà, cà phê vào buổi tối, phòng ngủ được dọn dẹp sạch sẽ, yên tĩnh, thoáng mát.
7. Chăm sóc vệ sinh cá nhân
Vệ sinh cá nhân ở người cao tuổi không sạch sẽ dễ dẫn đến các vấn đề sức khỏe như viêm nhiễm. Vì vậy, gia đình cần thường xuyên nhắc người cao tuổi vệ sinh mỗi ngày, súc miệng, đánh răng sau khi ăn, tắm rửa, lau người sạch sẽ.
8. Nhắc uống thuốc đúng cách, đúng giờ
Uống thuốc không đúng theo chỉ định của bác sĩ cũng làm ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi. Gia đình cần nhắc dùng thuốc đúng giờ, đủ liều, không tự ý đổi thuốc, bỏ thuốc. Bạn có thể ghi chú rõ thông tin, thời gian uống thuốc cho từng loại thuốc để không bị nhầm lẫn. Nếu gia đình bận rộn nên thuê nhân viên chăm sóc để sắp xếp, nhắc nhở, kiểm tra dùng thuốc đúng chỉ định.
9. Khám sức khỏe định kỳ
Quá trình lão hóa làm suy yếu khả năng phục hồi và gây suy giảm chức năng cơ thể. Người cao tuổi khi phát hiện ra bệnh dễ chuyển biến xấu, bệnh trở nặng, mãn tính. Do đó, người cao tuổi cần được theo dõi, thăm khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để tầm soát, phát hiện bệnh sớm. Khi phát hiện bệnh sớm, người bệnh có thể được điều trị kịp thời, giảm nguy cơ bị biến chứng nghiêm trọng.
Thăm khám sức khỏe định kỳ còn được các nhân viên y tế tư vấn về chế độ dinh dưỡng, tập luyện, lối sống lành mạnh giúp phòng ngừa bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống.
10. Người chăm sóc, hỗ trợ cần thiết
Việc chăm sóc người cao tuổi không chỉ đòi hỏi công sức, thời gian mà cần có sự kiên nhẫn. Đối với những gia đình bận rộn thì giải pháp thuê nhân viên chăm sóc sức khỏe là lựa chọn phù hợp. Nhân viên chăm sóc người cao tuổi tại nhà sẽ giúp theo dõi sức khỏe sát sao, hỗ trợ sinh hoạt, vận động đồng thời giảm áp lực cho người thân.
Xem thêm: Chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân sau phẫu thuật